Een beoordelaar zit niet te lezen zoals jij denkt dat hij leest. Hij heeft een scoreformulier naast zich met de gunningscriteria uitgesplitst in subvragen, en per subvraag een vakje. Wat niet in een vakje past, komt nergens terecht.
Dat is een saaie constatering met een dure gevolgtrekking: het beste antwoord dat de derde subvraag niet raakt, scoort op die subvraag een nul. Niet een zes omdat de rest zo goed was. Een nul.
Hoe je het herkent in je eigen stuk
Neem de gunningsleidraad erbij en onderstreep in de vraagstelling elk werkwoord dat om iets vraagt. Beschrijf, geef aan, onderbouw, licht toe, benoem, toon aan. Een gemiddelde kwaliteitsvraag bevat er drie tot zes. Leg daarna je antwoord ernaast en streep aan waar elk werkwoord beantwoord wordt.
Bij de meeste inschrijvingen die wij zien, blijft er minstens één onaangeraakt. Meestal de laatste, want die staat in de leidraad achteraan een lange alinea en wordt bij het schrijven vergeten.
Een voorbeeld van hoe zo’n vraag er werkelijk uitziet:
Beschrijf uw aanpak voor de implementatie. Ga daarbij in op de fasering, de rol van onze functioneel beheerders, de wijze waarop u de kennisoverdracht borgt, en de risico’s die u voorziet met de bijbehorende beheersmaatregelen.
Dat zijn vier subvragen. Fasering, rol van de beheerders, kennisoverdracht, risico’s met maatregelen. Wie hierop een mooi verhaal over zijn implementatiemethodiek schrijft en de kennisoverdracht niet noemt, gooit een kwart van de punten van deze vraag weg.
Wat je eraan doet
Nummer je antwoord mee met de leidraad. Letterlijk. Staat er in de vraag een opsomming met vier onderdelen, dan heeft je antwoord vier kopjes met dezelfde woorden erboven. Dat leest minder soepel dan een doorlopend betoog, en dat is de bedoeling: de beoordelaar moet zijn vakjes kunnen aankruisen zonder te zoeken.
Sommigen vinden dit ambtelijk ogen. Dat klopt. Maar de persoon die je moet overtuigen is geen redacteur; het is iemand die zestien inschrijvingen op volgorde moet leggen en daar een middag voor heeft.
Loopt de vraag door in de nota van inlichtingen — en dat gebeurt vaker dan je denkt, omdat een andere inschrijver om verduidelijking vraagt — dan verschuift soms de vraagstelling zelf. Controleer je koppenstructuur daarna opnieuw.
De uitzondering
Er zijn opdrachtgevers die expliciet om een doorlopend betoog vragen en kopjes verbieden. Dat staat dan in de vormvoorschriften. Houd je daaraan, maar zorg dat de volgorde van je alinea’s dan wél de volgorde van de subvragen volgt, en gebruik de eerste zin van elke alinea om te signaleren welke subvraag je nu behandelt.
Wat je in beide gevallen niet doet, is de subvragen door elkaar husselen omdat het verhaal dan mooier loopt.